Του Νίκου Μωραΐτη

Χθες με μεγάλη μου θλίψη έμαθα ότι ο Νίκος Μωραΐτης σταμάτησε από το Μελωδία Fm.
Μετά από 16 ολόκληρα χρόνια εκπομπής, οικονομικοί λόγοι αναγκάζουν το ραδιοφωνικό κοινό να στερηθεί έναν από τους τελευταίους καλούς παραγωγούς.

Προσωπικά του είχα ιδιαίτερη αδυναμία γιατί ήταν ο παραγωγός που με διαμόρφωσε ως ακροατή, και ένας από τους δημοσιογράφος (μαζί με την ιέρεια Βλαχογιάννη, την αγαπημένη Βλαβιανού και τον εξαίρετο Τσάμπρα) που με εκπαίδευσαν και με έκαναν να αγαπήσω περισσότερο το ελληνικό τραγούδι.

Τον θυμάμαι συντάκτη στο Δίφωνο (μετέπειτα Echo), μέλος μια σπουδαίας δημοσιογραφικής ομάδας (τότε που μουσικό περιοδικό δεν ήταν δημοσίευση δελτίων τύπου) να κάνει συνεντεύξεις μ' εκείνο τον επιθετικό τρόπο που πολλές φορές ακροβατούσε στο τεντωμένο σκοινί της αγένειας, ρωτώντας αγαπημένους καλλιτέχνες όλα εκείνα που ως ακροατές συζητούσαμε στις παρέες και θέλαμε να μάθουμε. Ήταν συνεντεύξεις που προκαλούσαν αίσθηση, άνοιγαν διάλογο και δημιουργούσαν αντιδράσεις -πόσες φορές αναγνώστες δεν έστελαν γράμματα διαμαρτυρίας για ...κακομεταχείριση του αγαπημένου τους καλλιτέχνη (!). Μια φορά μάλιστα η εκρηκτική Βιτάλη νιώθοντας προσβεβλημένη σταμάτησε τη συνέντευξη στη μέση! Είχαν όμως γνώση και μεράκι και γίνονταν από ένα ανθρωπο λάτρη του ελληνικού τραγουδιού, μακριά από δημόσιες σχέσεις και κολακείες.

Αντίστοιχα, η ραδιοφωνική εκπομπή του, ψαγμένη και δουλεμένη ως το τελευταίο λεπτό, είχε άποψη, έρευνα και σεβασμό για την ελληνική μουσική. Ήταν ένα δίωρο με λόγο ύπαρξης, μια ραδιοφωνική όαση που ισορροπούσε με δεξιοτεχνία στα είδη και στο αίσθημα του κάθε τραγουδιού. Και χωρίς ποτέ να κρύψει τη μεγαλύτερη αδυναμία της: τη Χαρούλα Αλεξίου.

Η τραγουδίστρια που όπως δήλωσε ο ίδιος στη χθεσινή -και βαθιά συγκινητική- τελευταία του εκπομπή είναι η αιτία που αγάπησε το ελληνικό τραγούδι και το ραδιόφωνο. Είχαν μάλιστα και μια σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία -η μοναδική που βγήκε στον αέρα- όπου η Χαρούλα τον αποκάλεσε "καλλιτέχνη του ραδιοφώνου" και τον καλοσώρισε στην αγκαλιά των καλλιτεχνών που ζουν με τις απώλειες και τους κύκλους που αναπόφευκτα κλείνουν.

Σ' αυτόν λοιπόν τον "Καλλιτέχνη του ραδιοφώνου" είναι αφιερωμένη τούτη εδώ η ανάρτησή μου. Για να τον ευχαριστήσω για την παρέα και τη γνώση που μοιράστηκε μαζί μου όλα αυτά τα χρόνια και να του ευχηθώ καλή συνέχεια, υπενθυμίζοντας ότι τον περιμένω να επιστρέψει για να συνεχίσει τις ωραίες του πτήσεις στα ερτζιανά.

Και να του αφιερώσω ένα τραγούδι που ο ίδιος μου σύστησε ένα κυριακάτικο ξημέρωμα πριν πολλά χρόνια σε μια από τις ηχογραφημένες εκπομπές του, που τόσο απάλυναν το άγχος της εξεταστικής.

Πρόκειται για μια σπάνια εκτέλεση της μεγαλειώδους "Μαρκίζας" των Σπανού- Ελευθερίου, τραγούδι- εμμονή που με κατατρέχει για πάνω από μια δεκαετία, σταμπαρισμένο εσαεί από την αξεπέραστη Μοσχολιού που όμως εδώ έχει όλο το σπαραγμό και το ρεαλισμό της πολυαγαπημένης και των δυο μας Χαρούλας.

Καλή ανταμωση λοιπόν κύριε Μωραΐτη, σας περιμένω και πάλι στο ραδιοφωνικό μου δέκτη...

Κι εσύ που ξέρεις όσα η καταιγίδα
δεν έχεις κάτι για να μου πεις...

---

Κάτω απ' τη μαρκίζα των Γιάννη Σπανού- Μάνου Ελευθερίου. Πρώτη ερμηνεία: Βίκυ Μοσχολιού. Άλμπουμ: "Η Βίκυ Μοσχολιού τραγουδάει Σπανό" (1977).
Εδώ με τη Χάρη Αλεξίου, από τη συλλογή με τραγούδια του Μάνου Ελευθερίου "Ταξίδια της ψυχής" (1992). Στο πιάνο ο Χάρης Καλέας.

πίξελ

Βγαίνω από ένα δεκαπενθήμερο που βάλθηκε να μετρήσει τις αντοχές μου. Πάνω-κάτω, δουλεία, σεμινάριο, κάτι που έμοιαζε με διακοπές σε συμπιεσμένη μορφή... Έχασα την επαφή μου με τις εξελίξεις. Μουσεία εγκαινιάζονται, ΜΜΕ παθαίνουν κρίση και κλείνουν σε μία νύχτα, σε ένα μακρινό πλανήτη, χαμπάρι δεν πήρα.

Αντάλλαξα τον πολύτιμο ύπνο μου με θάλασσα, μπύρες, πολλή δουλειά, ανθρώπους. Στοιβάχτηκαν τα εισερχόμενα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, έπεσε σε αχρηστία το msn, το facebook ούτως ή άλλως το βαριέμαι και δεν, αράχνιασε και το μπλογκ (από μεριάς μου).

Μέσα σε αυτό το χαμό, έπεσε στα χέρια μου και το "Πίξελ" της Δήμητρας Γαλάνη και ταίριαξε με το ανελέητο μπιτ της καθημερινότητάς μου.Εντάξει, δεν είναι μόνο μπιτ το "πίξελ", ούτε η καθημερινότητά μου. Παίζει πού και πού το "esse olhar-χειροκρότημα" ή το "Δεν είμαι από δω" στην ήρεμη εκτέλεση του, η πρώτη του Παυλίδη- καμία σχέση.

Αλλά, έχει κι ένα μεγάλο αλλά. Υπάρχουν πράγματα που δεν τα αντέχω. Και σε αυτά ήρθε να προστεθούν "τα χάρτινα" σε διασκευή των Imam Baildi. Πολιτισμικό σοκ. Κλίμα γηπέδου ή αρένας- μετά "φωτιά" και μετά ένα παλικάρι ονόματι Mc Yinka. Τι λέει, γιατί το λέει και πώς το λέει... Απ' όλους τους στίχους του τραγουδιού, πέντε λέξεις του έκαναν εντύπωση: "φωτιά στα χάρτινα τα όνειρα" και εν μέσω ιαχών, επιφωνημάτων και άλλων άσχετων, μας τις επαναλαμβάνει οκτώ φορές με τον γλυκό του τρόπο. Όχι άλλη (τέτοια) φωτιά, όχι άλλο κάρβουνο, να χαρείς παλικάρι μου!

Μετά πάλι το "Ζω", τέτοιο μπρίο να έχει στην ηχητική του υπόκρουση ο στίχος "μονάχη συνηθίζω τον κόσμο ν' αντικρίζω σε σπίτι αδειανό" σε κάνει να λες ότι όντως, έχει επιτευχθεί η υπέρβαση. Έτσι και η υποψία, η οποία μου 'χε μείνει από την πρώτη εκτέλεση ότι επανάληψη του Ζω/ξαναζώ γίνεται μπας και λειτουργήσει ως αυθυποβολή, διασκεδάζεται πλήρως στην εκδοχή των Marsheaux.

Σταματάω εδώ τις όποιες κακιούλες (που τις έχω "έξω- έξω" εδώ που τα λέμε) για να καταλήξω με δυο λόγια ότι το "πίξελ" φρέσκαρε (περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένα, υποκειμενικό είναι αυτό) αγαπημένα τραγούδια -κυρίως, αλλά όχι μόνο, επιτυχίες- για τα οποία θα υπάρχει πάντα η πρώτη εκτέλεση για να ανατρέξουμε ;) . Με εκπλήσσει ευχάριστα με τη γενναιότητα του να βγάλει από τα συρτάρια τα "συρτάρια" και να μας (ξανά)συστήσει το εικοσάχρονο "Τίποτα" που ήρθε νωρίς στην "πόλη" και δύσκολα μας αποχωρίζεται.

Όλα τα νέα της παλιά
παλιά τραγούδια τραγουδά
σ' άδεια συνθήματα ακουμπά
παλιές ιδέες συζητά

Υ.Γ. Τώρα Μάρκο μου, αναρρωτιέσαι τι με έπιασε και σου λέω για αυτό το cd. Τι ήθελες δηλαδή, να σου πω τι λέει η οδηγία 2004/18/ΕΚ; Ούτε εγώ καιγόμουνα να μάθω, αλλά δεν μπόρεσα να το αποφύγω.

---

• "Πίξελ", cd της Δήμητρας Γαλάνη, 2009, εκδόσεις ΣΚΑΪ.
• "Χειροκρότημα", στίχοι Λίνα Νικολακοπούλου, μουσική Δήμητρα Γαλάνη. Πρώτη εκτέλεση από την Άλκηστη Πρωτοψάλτη στο δίσκο "Δικαίωμα" 1988. Στο "πίξελ" ως "esse olhar-χειροκρότημα", Ilias Katelanos remix, στίχοι στα πορτογαλικά απο τη Μιράντα Βερούλη, μαζί τραγουδά η Αθηνά Ρούτση.
• "Δεν είμαι απο δω" του Παύλου Παυλίδη από το cd του "Άλλη μια μέρα" 2007. Στο "πίξελ" σε διασκευή των Δ. Γαλάνη, Π. Παυλίδη και Χρ. Μουράτογλου.
• "Τα Χάρτινα", στίχοι Νίκος Μωραΐτης, μουσική Τάκης Σούκας. Πρώτη εκτέλεσή στον ομώνυμο δίσκο του 1997. Στο cd "πίξελ" σε διασκευή των Imam Baildi, φωνητικά Mc Yinka.
• "Ζω", στίχοι Κώστας Τριπολίτης, μουσική Γιώργος Χατζηνάσιος από το δίσκο "Εικόνες" 1979. Στο cd "Πίξελ" σε διασκευή των Marsheaux.
• "Συρτάρια", στίχοι Λίνα Νικολακοπούλου, μουσική Δήμητρα Γαλάνη από το δίσκο "Ανάσα η τέχνη της καρδιάς" 1995. Στο "Πίξελ" σε διασκευή του Χρυσόστομου Μουράτογλου.
• "Τίποτα", στίχοι Παρασκευάς Καρασούλος, μουσική Στέφανος Κορκολής από το δίσκο "Παλίρροια" 1989. Στο πίξελ, Cyanna version, αγγλικοί στίχοι Spyreas Sid.
  

Άμα θες ψηλά να φτάσεις

Άμα θες ψηλά να φτάσεις και να νιώσεις σαν τον ήλιο
Πρέπει πρώτα ομορφιά μου να καείς και σαν τον ίδιο



Με φτερά αξιόπλοα ή μη στην πλάτη, το στιχάκι είναι απερίφραστο περί πετάγματος, αγαπητή μου BlackForest. Πρώτα θα καείς και μετά θα απογειωθείς.

Και μη μου αντιπαραβάλλεις μύθους σαν του Ίκαρου, που παρότι κάηκαν οι φιλοδοξίες του πρόλαβε να φτάσει ψηλά. Σε τούτη την πυρπολημένη εποχή πρώτα σε καιν και μετά σ' αφήνουν να πετάξεις...

Κάψιμο όσο δε φαντάζεσαι λοιπόν, λαμπάδιασμα εσωτερικό και συνεχές, κι ας διατηρείται η όψη ανοιξιάτικα δροσερή. Αλλά δε βαριέσαι

Όσες φωτιές κι αν κάψουν την καρδιά μου
τόσες θ’ανάψουν μες στα όνειρά μου
τόσες θ’ανάψουν σαν κεριά – αχ Παναγιά μου

Δηλώσεις κατά κάποιο τρόπο "χειραφετημένης" αισιοδοξίας, αν και τα κεριά μάλλον αφήνουν μια (μοιρολατρική) υποψία ότι μόνο τα θεία πια μας σώζουν.

Και μου το επαναλαμβάνουν αγόγγυστα οι δικοί μου "Κάνε κανά σταυρό, άναβε και κανά κερί" μπας και έρθει η βοήθεια εξ ουρανού και βγάλουμε την άκρη, αλλά μάταια. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν τα πάω πολύ καλά με κάθε είδους κεριά και λιβάνια. Άσε που τα πρώτα πάντα μου θυμίζουν εκείνο το στίχο του Χατζιδάκι για την ανεμοδαρμένη Μαριάνθη του

χιλιάδες μάτια με κοιτούν από μακριά
και μου μετράνε της ζωής μου τα κεριά

και πικρά συνειδητοποιώ πως ήττα και αποτυχία πονάνε περισσότερο όταν τις αντικρύζουμε στο βλέμμα των γύρω μας...



(Στο σημείο αυτό επιστρατεύω την αυτο-λογοκρισία μου, μιας και ο συνειρμός έβαλε μπρος για τα καβαφικά "Κεριά" με κίνδυνο το ποστ να γίνει ακόμα πιο μαύρο και άραχλο)

Άφαντοι λοιπόν για μας οι "από μηχανής θεοί", κλειστοί και οι παράδεισοι;

ο Παράδεισος δεν είναι η χαρά της λησμονιάς
μα ότι χρόνια σε βαραίνει κι ότι πιο πολύ πονάς

Έ τότε έχουμε αγιάσει και δεν το ξέρουμε...

---

Όσες φωτιές των Eldar Mansurov- Νίκου Μωραΐτη. Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη. Άλμπουμ: "Τα χάρτινα" (1997)

Η Μαριάνθη των ανέμων του Μάνου Χατζιδάκι. Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου. Άλμπουμ: "Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς" (1983). Άλλες ερμηνειες: Χάρις Αλεξίου "Η Χάρις Αλεξίου σε απρόβλεπτα τραγούδια" σε μουσική διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι (1987). Άλκηστις Πρωτοψάλτη "Τα παραμύθια μιας φωνής" (2003).