Φωτογραφία σημάδι των καιρών

Η εβδομάδα που πέρασε, μια θολούρα εκλογολογίας σε ένα τοπίο, φευ, τραγικό. Αναπάντεχα, χαμένοι σε μια διαφήμιση, εν τω μέσω των βαθιά νυχτωμένων τηλεοπτικών προγραμμάτων, τέσσερις στίχοι μόνο αρκούσαν να δώσουν το στίγμα:

Πορνογραφία σημαίνει ανταρσία
απελπισία, σκοτάδι και μαγεία
Πορνογραφία σημαίνει στην ουσία 
Φωτογραφία σημάδι των καιρών.

Ανατρέχω στο σημείωμα του δίσκου, είκοσι οχτώ χρόνια πριν.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ είναι το υποκατάστατο της ερωτικής επικοινωνίας και σε προέκταση, το υποκατάστατο της κάθε ανθρώπινης επικοινωνίας. Το υποκατάστατο της αλήθειας.

ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ είναι η πλαστογράφηση των λέξεων και των εννοιών. Η πλαστογράφηση της αλήθειας. Η πλαστή ταυτότητα κάθε αλήθειας.

ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ πραγματοποιούν τα κόμματα και οι πολιτικές παρατάξεις, οι επονομαζόμενες «προοδευτικές», που οικειοποιούνται αυθαίρετα και με θρασύτητα την κάθε αναμενόμενη ιστορική αλλαγή και μ’ έντεχνη δολιότητα διαβρώνουν το κοινό αίσθημα και την κοινή λογική, καθιστώντας έτσι το πλήθος, την μάζα, όργανο για κάθε καιροσκοπική και ανελεύθερη επιδίωξη τους.

ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ είναι ο Χομεϊνισμός, αρρώστια του καιρού μας, η δημιουργία ενός απέραντου στρατοπέδου απελπισμένων, που αρχίζει από τις στέπες του Brezhniev, του Jarouzelski και του Ceausescu, περνάει από τις πνιγμένες στο αίμα και δυστυχισμένες χώρες του Khadafi και φτάνει ως τις απελπισμένες πάμπες του Pinochet και του Vidella.

ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ είναι ακόμα, η δολοφονία του αθώου βλέμματος χιλιάδων παιδιών της οικουμένης, ο εθισμός του κόσμου μας με το τρομαχτικό, η καλοζωισμένη αναισθησία μας στου διπλανού τον πόνο. Και αυτά όλα στ’ όνομα των αλλαγών και του μέλλοντος. Για να θυμάμαι πάντα τα λόγια ενός μαύρου φίλου μου στην Καλιφόρνια: «Όσοι δεν μπορούν ν’ αγαπήσουν τον πλαϊνό τους επιδιώκουν ν’ αγαπήσουνε τον κόσμο». 





 
ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ τέλος, είναι ένα παιχνίδι ευαισθησίας με λέξεις, μουσική και χρώματα που περιγράφει ένα κόσμο απίθανο από τη Marilyn Monroe ως τη Rosa Luxembourg από τον Sherlock Holmes ως τη Σαπφέτ Νοτερό. Που περιβάλλει εσάς κι εμένα, τους φίλους μας και τους εχθρούς μας, τον παραλογισμό και τη σοφία μας.

Μάνος Χατζιδάκις

---

"Πορνογραφία" , χορωδία, στίχοι Άρη Δαβαράκη και Μάνου Χατζιδάκι, μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Από τον δίσκο "Πορνογραφία" με μουσική και τραγούδια για το ομώνυμο μουσικό θέαμα (1982).

Το πλήθος

Συχνά απολαμβάνω την κάθοδό μου στο κέντρο της πόλης. Μαρτύριο για πολλούς -πορείες, κλειστοί δρόμοι, κόρνες- για μένα συγκινητικό το διαδαλώδες των δρόμων, η ετερόκλητη φασαρία του πλήθους, οι βιαστικές φυλές των ανθρώπων.

Όχι πως δε με θλίβει η καταστροφή της πόλης, αλλά αφήνομαι να παρατηρώ την πολυχρωμία της, γκρίζα και φανταχτερή μαζί τώρα την άνοιξη, οι θλιμμένες γωνιές της λούζονται από την ευδαιμονία του ανοιξιάτικου ήλιου, οι πολύβουες πλατείες της ηρεμούν κάτω από τις ευωδιές κάποιας τελευταίας νωχελικής νερατζιάς...

Η πόλη είναι επίπεδη όμως οι άνθρωποι δίνουν κίνηση στην τραυματισμένη όψη της, πλήθη ατελείωτα ξεχύνονται σε κύματα, κρέμονται από παγκάκια και στάσεις, τρέχουν σε διαβάσεις για να προλάβουν το φανάρι, πλημμυρίζουν σκάλες και πεζοδρόμια και κάνουν την πόλη να μοιάζει μελίσσι. Δικηγόροι με κουστούμι και χάντς φρι στο αυτί, φοιτητές με τισέρτς και σακίδιο στην πλάτη, ευπρεπή κορίτσια με σακούλες Ζάρα και Άττικα, επαίτες με ακορντεόν και χαρούμενοι αλλοδαποί, κολεγιόπαιδα που προσεύχονται στη Βιβλιοθήκη, όλες οι φυλές της πόλης συναντιούνται στους ίδιους δρόμους, ανεβαίνουν τα ίδια ασανσέρ, παίρνουν το ίδιο λεωφορείο. Όλοι βιάζονται, όλοι σε προσπερνούν, κάποτε σου πετούν και μια συγνώμη για το τυχαίο σκούντημα...

Στέκομαι στο πλάι και παγώνω την εικόνα. Δεκάδες αγάλματα σε στάση φυγής -σαν το Δρομέα στο Χίλτον που χρόνια παλεύει να ξεφύγει- πρόσωπα αγωνιώδη, εκφράσεις τεντωμένες. Παίρνω ανάσα και χάνομαι στο βόμβο του πλήθους, στην ανωνυμία που μυρίζει μοναξιά, στο συνωστισμό που βουίζει σιωπή...

Κι αφήνομαι στο πλήθος που μ' αρπάζει και μ' αλλάζει,
με γεννάει και με σκοτώνει και για λίγο ξαναζώ
και θέλω να σταθώ, να μετρηθώ στήθος με στήθος,
μ' ό,τι έχω αγαπήσει, ότι ακόμα αγαπώ

---

Το πλήθος (La foule) των Angel Cobral- Michel Rivgauche. Μετάφραση και προσαρμογή στα ελληνικά του Άρη Δαβαράκη. Ερμηνεία: Τάνια Τσανακλίδου, από το δίσκο "Piaf", με τραγούδια από την ομώνυμη θεατρική παράσταση (1981)