μια υπερ του τίποτα φτιαγμένη συντεχνία

Μικρή πραγματεία περί κόσμου το προηγούμενο ποστ σου. Θα
μπορούσα να συμπληρώσω κι εγώ, αλλά μάταιο μου φαίνεται, συμφωνώ
με τον ορισμό του Γκανά.

Ξαναθυμήθηκα και το τραγουδάκι του Ελευθερίου "τα χρόνια της
υπομονής" και συνειδητοποίησα πώς κάθε γενιά σε αυτό τον τόπο έχει
(να) περάσει τα δικά της "χρόνια της υπομονής". Και η υπομονή δεν
φτάνει πάντα, δεν αρκεί. Κάπου, κάποιοι χάνονται στο δρόμο. Γιατί τα
'παμε, είναι ο κόσμος δύσκολή γραφή και τα δύσκολα δεν είναι το
δυνατό σημείο μας τελικά (κρίνοντας εκ του αποτελέσματος).

Τη ώρα που σου γράφω, στην τηλεόραση διαγωνίζεται ο άνθρωπος-
χαμόγελο, ο Σάκης, τώρα και με χορηγό γνωστή τσίχλα. Μερικά χρόνια
πριν, δεν θυμάμαι συγκεκριμένα, αλλά φέρνοντας μια εικόνα στο μυαλό
μου, πρέπει να ήμασταν φοιτητές ή επί πτυχίω, κάπου εκεί τριγύρω όλη
η παρέα. Εμείς λοιπόν φοιτητές και ο Σάκης Ρουβάς, εκπρόσωπος της
χώρας μας στο διαγωνισμό της Eurovision. Φτάσαμε στο 2009 και πάλι
λέει, ο Σάκης Ρουβάς μας(;) εκπροσωπεί.

Δεν είναι το θέμα μου η Eurovision ή ποιος τραγουδάει και τι θα πει.
Μα αυτό εκεί το δίμετρο χαμόγελο. Καρφιτσωμένο, ατσαλάκωτο.
Εμάς γιατί έχω την αίσθηση ότι τα λίγα χρόνια που πέρασαν,
μας στράβωσαν λίγο το χαμόγελο, μας στραπατσάρανε τη μούρη
(τουλάχιστον), μας άσπρισαν κάτι από τα μαλλιά; Μπορεί και να 'ναι
ιδέα μου, δεν ξέρω. Τι λες, δεν κοιτάς κι εσύ λίγο στον καθρέφτη;

Εμ, το άλλο, που το βάζεις; Απευθείας ανάθεση λέει στον καλλιτέχνη η
συμμετοχή. Όχι επειδή μ' αρέσουν τα "έτοιμα", αλλά χαριτολογώντας
αναρωτιέμαι αν υπάρχει ποτέ πιθανότητα να μας κάτσει κι εμάς μια
"απευθείας ανάθεση". Έχουμε πήξει από εξετάσεις κάθε είδους, τεστ
προσωπικότητας, δεξιοτήτων και συνεντεύξεις. Όχι τύπου. Από τις
άλλες. Από αυτές που πας για να πάρεις τη δουλειά και φεύγεις
παραπατώντας και φτύνοντας τον κόρφο σου: Εγώ εδώ ποτέ. Μετά
τρέχουν τα νοίκια και αναθεωρείς... Αναθεωρείς, αναθεωρείς- εντάξει
το πήραμε το μήνυμα- ο κόσμος δεν μας ανήκει, αυτό ήταν μια εφηβική
παραίσθηση που μας ακολούθησε για κάμποσα χρονάκια ακόμα, αλλά
τώρα είπαμε, τα μαλλιά έχουν από καιρό αρχίσει να ασπρίζουν- καίτοι
πρόωρα.


Στα χρόνια της υπομονής λοιπόν κι εμείς, που δεν μας θυμήθηκε κανείς.
Δε βαριέσαι, την υγειά μας να 'χουμε- σοβαρολογώ- άλλωστε δεν είναι
και το ζητούμενο να μας θυμηθεί κανείς. Δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Στα
γράμματα μας που γυρίζουν χωρίς (κανείς) να τα διαβάσει ίσως και να
'ναι, αλλά και πάλι...σε μια υπέρ του τίποτα φτιαγμένη συντεχνία, το
μόνο που δεν πρέπει να μας ανησυχεί είναι η ανυποληψία. Τα λέει
ξεκάθαρα η τραγουδοποιός:

---

"Στα χρόνια της υπομονής" , στίχοι Μάνου Ελευθερίου, μουσική Σταύρου Κουγιουμτζή, ερμηνεία Άννα Βίσσηαπό το άλμπουμ: "Στα ψηλά τα παραθύρια" 1974.

"Δεν έχεις να πληρώσεις" της Δανάης Παναγιωτοπούλου από το άλμπουμ Homo logotypus, 2009.

Είναι ο κόσμος δύσκολη γραφή

Δεν θέλεις φως άλλο από εκείνο της καρδιάς σου αγαπητή μου και δε σ' αδικώ που ο ήλιος δε σ' αρέσει.

Ο ήλιος είναι του κόσμου η μαία, που ξεγεννάει τις σκιές
και τις αφήνει μέσα στο κλάμα μπροστά σε πόρτες σφαλιστές

και αυτή είναι μάλλον η αιτία που ζοριζόμαστε σε μια χώρα με ηλιοφάνεια όλο το χρόνο...




Πάντως δε σου κρύβω ότι μου άνοιξες πολλές φουρτούνες με το ποστ σου περί κόσμου.

Κόσμος ολόκληρος ο κόσμος και πώς να εξαντλήσουμε το θέμα του.
Τόσα στιχάκια και ακόμα αναπάντητο το αίνιγμά του.
Μοιάζει με Σφίγγα που θα μας καταβροθίσει αν δε βρούμε την απάντηση στα ερωτήματά του.

Και πώς να τη βρούμε;

Όσο κι αν ψάξεις δεν θα βρεις
την ψίχα αυτού του κόσμου

την κρύβει ο κόσμος μην τη δεις
πίσω απ’ τα φώτα, φως μου

Το λέει καθαρά ο ίδιος εκείνος ποιητής στου οποίου το "κοσμικό" αίνιγμα χάθηκες στο προηγούμενο ποστ.

Και σάμπως είστε μόνο εσείς αγαπητή μου που ταλαιπωρείστε; Όλος ο κόσμος...

Αν είναι κόσμος όμορφος

είναι και κόσμος ψεύτης

που μοιάζει σκοτεινό γυαλί

και σαν παλιός καθρέφτης

λέει η Αννούλα (Βίσση) στα "Χρόνια της υπομονής" όταν η φωνή της είχε ακόμα την αθωότητα να το υποστηρίξει. Δια χειρός φυσικά Μάνου Ελευθερίου, ο οποίος μάλλον πρέπει να έχει παιδευτεί πολύ από τον κόσμο αυτό. Αλλού λέει

Ο κόσμος είναι μια κλωστή κι είναι η ζωή βελόνα

και μου κεντάει τη μοίρα μου με πίκρες και με χρόνια.

Δεν είναι όμως μόνο κλωστή ο κόσμος, είναι και γρανάζι κατά τον Τριπολίτη:

Ένα γρανάζι της μηχανής
ο κόσμος μοιάζει,
ό,τι κι αν πεις,
στριφογυρίζει και μ’ αρπάζει

τα όνειρά μου κουρελιάζει
στη βόλτα της ζωής

με τη φωνή της Γαλάνη, σε μια εσκεμμένα χαρούμενη μελοποίηση από το Χατζηνάσιο, πίκρα και χαρά πάνε αγκαλιά άλλωστε...

Ο Άκης Πάνου πάλι έβλεπε τον κόσμο πιο εχθρικά, με τα γνωστά αποτελέσματα βέβαια, να ναι καλά εκεί που είναι:

Δεν είναι ο κόσμος φίλος μου

ούτε κι εγώ του κόσμου

Άλλος του κόσμου ο Θεός

και άλλος ο δικός μου

Πάλι τα θεία έπιασα και θα κατηγορηθώ για εκκοσμίκευσή τους. Γι αυτό επιστρέφω στο θέμα και παραθέτω τον καλύτερο ορισμό του κόσμου, όπως τον έδωσε ο Γκανάς:

Είν' ο κόσμος δύσκολη γραφή
όλο σβήνεται
κι αν δεν διαβαστεί με την αφή
τίποτα δεν γίνεται.

Ψηλαφώντας θα βρούμε τη λύση λοιπόν, αφού με τόσα χρόνια διάβασμα μάλλον τυφλωθήκαμε...

---

Attinse του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Ερμηνεία: Διονύσης Σαββόπουλος. Άλμπουμ: "Ο Σαμάνος" (2008)

Τα πιο μεγάλα θαύματα των Στέφανου Κορκολή- Παρασκευά Καρασούλου. Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη. Άλμπουμ: Παλίρροια (1989)

Στα χρόνια της υπομονής των Σταύρου Κουγιουμτζή- Μάνου Ελευθερίου. Ερμηνεία: Άννα Βίσση. Άλμπουμ: "Στα ψηλά τα παραθύρια" (1975)

Ο κόσμος είναι σαν μπαξές των Βασίλη Δημητρίου- Μάνου Ελευθερίου. Ερμηνεία: Σωτηρία Μπέλλου. Άλμπουμ: "Σεργιάνι στον Παράδεισο" (1976)

Το γρανάζι των Γιώργου Χατζηνάσιου- Κώστα Τριπολίτη. Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη. Άλμπουμ: "Εικόνες" (1979)

Δεν είναι ο κόσμος φίλος μου του Άκη Πάνου. Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας Άλμπουμ: "Θέλω να τα πω" (1982)

Σκιές και χρώματα των Ara Dinkjian- Μιχάλη Γκανά. Ερμηνεία: Ελευθερία Αρβανιτάκη. Άλμπουμ: "Τα κορμιά και τα μαχαίρια" (1994).

ο κόσμος αίνιγμα

Η ζέστη έχει αρχίσει να φουντώνει, αν και μέσα Μαΐου ακόμα. Αρχίζουμε εμείς οι Νότιοι να τσουρουφλιζόμαστε από νωρίς, για να φτάσουμε σε κανένα μήνα σε κανονικό κάψιμο. Αλλά ασφαλώς αυτό δε μετράει για τη διαδρομή προς τα ψηλά, την απογείωση που έλεγες τις προάλλες...

Απεχθάνομαι τη ζέστη και τον ήλιο. Θα μπορούσες να συμπεράνεις ότι ούτε τόσο ψηλά θέλω να φτάσω, ούτε κατ' ανάγκη να νιώσω σαν τον ήλιο. Πολλή ζέστη, πολύ φως, όλα πολλά. Κι εγώ

Δεν έχω άλλη περιουσία
απ' την ψυχή μου
ούτε και Θέλω.
Καμία Εξουσία
δεν λαχτάρησε η ζωή μου
καμιά δεν ξέρω.
Δεν θέλω φως
άλλο από εκείνο της καρδιάς μου
για να βλέπω



Περνώντας η ώρα, δεν άργησε -όπως θα καταλάβεις- να με γαργαλάει η αναζήτηση και μιας δεύτερης θεώρησης των πραγμάτων. Δεν έψαξα μακριά, πέντε τραγούδια παρακάτω

καρδιά μου όλα τα ζητάς
κι όλα τα θέλεις
στον κόσμο βγαίνεις
και τ' αστέρια κυνηγάς
καρδιά μου όλα τα μετράς
κι η γη μικραίνει
κι όλο μακραίνει
το ταξίδι που αρχινάς
όλα τα θέλεις
καρδιά μου όλα τα ζητάς



Εντάξει, τουλάχιστον σύγχυση δεν έχω μόνο εγώ. Σε ένα δίσκο, από τον ίδιο στιχουργό γραμμένα, γειτονεύουν αυτά τα (φαινομενικά) αντίθετα κομμάτια...

Ε, αλλά φταίει κι αυτός ο κόσμος (να το ομολογήσουμε μπας και μας σώσει από την παράνοια). Είναι λέει

κι ο κόσμος αίνιγμα
κρατά κρυφό το φως

συν ότι

αυτός ο κόσμος
δεν χωράει τα «γιατί μου»

Άντε μετά να βρεις, λέω 'γω

Ποιος υπήρξα
Που πηγαίνω

Επιπλέον, δεν βοηθάει και η "όραση"

τα δυο μου μάτια
ποτέ δεν μπόρεσαν
να δουν την άκρη τ' ουρανού

Με όλο αυτό το εσώτερο μπέρδεμα, πείτε μου τι κάνατε κύριε στιχουργέ να πάρω μια ιδέα μπας και... -που δεν το βλέπω δηλαδή, αλλά τέλος πάντων.

για όσα δεν ξέρω τον κόσμο έψαξα
γι' αυτό ακόμα ζω

Και έτσι μένω
Μες στο κενό
Έναν ορίζοντα ανοιχτό
να περιμένω

Εδώ Σωπαίνω

Ψάχνω και σωπαίνω. Το συμπέρασμα μου.

---

"Περιουσία" και "Μια σταγόνα", στίχοι Παρασκευά Καρασούλου, μουσικη και ερμηνεία Δήμητρας Γαλάνη από το δίσκο "Φως", 1991.

Άμα θες ψηλά να φτάσεις

Άμα θες ψηλά να φτάσεις και να νιώσεις σαν τον ήλιο
Πρέπει πρώτα ομορφιά μου να καείς και σαν τον ίδιο



Με φτερά αξιόπλοα ή μη στην πλάτη, το στιχάκι είναι απερίφραστο περί πετάγματος, αγαπητή μου BlackForest. Πρώτα θα καείς και μετά θα απογειωθείς.

Και μη μου αντιπαραβάλλεις μύθους σαν του Ίκαρου, που παρότι κάηκαν οι φιλοδοξίες του πρόλαβε να φτάσει ψηλά. Σε τούτη την πυρπολημένη εποχή πρώτα σε καιν και μετά σ' αφήνουν να πετάξεις...

Κάψιμο όσο δε φαντάζεσαι λοιπόν, λαμπάδιασμα εσωτερικό και συνεχές, κι ας διατηρείται η όψη ανοιξιάτικα δροσερή. Αλλά δε βαριέσαι

Όσες φωτιές κι αν κάψουν την καρδιά μου
τόσες θ’ανάψουν μες στα όνειρά μου
τόσες θ’ανάψουν σαν κεριά – αχ Παναγιά μου

Δηλώσεις κατά κάποιο τρόπο "χειραφετημένης" αισιοδοξίας, αν και τα κεριά μάλλον αφήνουν μια (μοιρολατρική) υποψία ότι μόνο τα θεία πια μας σώζουν.

Και μου το επαναλαμβάνουν αγόγγυστα οι δικοί μου "Κάνε κανά σταυρό, άναβε και κανά κερί" μπας και έρθει η βοήθεια εξ ουρανού και βγάλουμε την άκρη, αλλά μάταια. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν τα πάω πολύ καλά με κάθε είδους κεριά και λιβάνια. Άσε που τα πρώτα πάντα μου θυμίζουν εκείνο το στίχο του Χατζιδάκι για την ανεμοδαρμένη Μαριάνθη του

χιλιάδες μάτια με κοιτούν από μακριά
και μου μετράνε της ζωής μου τα κεριά

και πικρά συνειδητοποιώ πως ήττα και αποτυχία πονάνε περισσότερο όταν τις αντικρύζουμε στο βλέμμα των γύρω μας...



(Στο σημείο αυτό επιστρατεύω την αυτο-λογοκρισία μου, μιας και ο συνειρμός έβαλε μπρος για τα καβαφικά "Κεριά" με κίνδυνο το ποστ να γίνει ακόμα πιο μαύρο και άραχλο)

Άφαντοι λοιπόν για μας οι "από μηχανής θεοί", κλειστοί και οι παράδεισοι;

ο Παράδεισος δεν είναι η χαρά της λησμονιάς
μα ότι χρόνια σε βαραίνει κι ότι πιο πολύ πονάς

Έ τότε έχουμε αγιάσει και δεν το ξέρουμε...

---

Όσες φωτιές των Eldar Mansurov- Νίκου Μωραΐτη. Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη. Άλμπουμ: "Τα χάρτινα" (1997)

Η Μαριάνθη των ανέμων του Μάνου Χατζιδάκι. Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου. Άλμπουμ: "Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς" (1983). Άλλες ερμηνειες: Χάρις Αλεξίου "Η Χάρις Αλεξίου σε απρόβλεπτα τραγούδια" σε μουσική διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι (1987). Άλκηστις Πρωτοψάλτη "Τα παραμύθια μιας φωνής" (2003).

αν θες να ξέρεις

Μμμ...
Καταλαβαίνω την ακουσίως προσγειωμένη φάση σου.
Έχω φάει με το κουτάλι το «ακουσίως».
Έχω περάσει από το «έδαφος της απραξίας».
Και παραμένω στο έδαφος, εν γένει.
Στο έδαφος αλλά με κάτι φτερά στην πλάτη, που σε στιγμές αισιοδοξίας κομμένα δεν θα τα ‘λεγα, μα όχι δα και τόσο αξιόπλοα.

Τέλος πάντων, ένας σοβαρός άνθρωπος όπως εγώ, δεν ταιριάζει να ασχολούμαι με «φτερά» τέτοια ώρα. Το προφίλ το σοβαρό μου, βέβαια θα το έχεις υπόψη σου κι εσύ. Είναι υπαρκτό. Το κυκλοφορώ εκεί έξω.

Κρατιέμαι με τα χίλια ζόρια να μη βάλω αυτό το «Κοίτα εγώ», γιατί θα υπάρξουν θύματα, μην πας μακριά- για μένα λέω.

Εν πάση περιπτώση κι ας είμαι εν ώρα εργασίας, το ρίχνω το τραγουδάκι, με συνταγή γιατρού: Μια δόση τραγουδιού και μετά γρήγορη απομάκρυνση από το χώρο που ηχεί και ύφος «τα ’χω δει όλα- τρέχουν οι προθεσμίες, τρέχουν» και αν ρωτήσει κανείς τι έγινε; «Πού να σου εξηγώ τώρα, βιάζομαι...».

…γι’ αυτό τα δίχτυα που του ρίχνω, είναι όσα θέλω εγώ να δείχνω

---

«Κοίτα εγώ», στίχοι Γεράσιμος Ευαγγελάτος, μουσική Θέμης Καραμουρατίδης, ερμηνεία Νατάσσα Μποφίλιου από τα «Τρία μυστικά» 2009.